МОНОС-ийн хамгийн зөв сонголт НЭЭЛТТЭЙ ХУВЬЦААТ КОМПАНИ БОЛОХ
ТАНЫ БАЙРШИЛ: НҮҮР ХУУДАС \Нийгэм

"Өглөөний Хүн" булангийн шинэхэн зочны ярилцлагыг хүргэж байна.

Энэ удаад 2018 оныг тэр чигт нь Экспортын жил болгон зарласан МОНОС группийн Гүйцэтгэх захирал Хүрэлбаатарын Анандыг урьж ярилцлаа.

Монголчууд бид эдийн засгаа хэрхэн солонгоруулах вэ гэх асуултын хариуд инноваци шингэсэн органик бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх/экспортод гаргах нь хамгийн зөв зам гэж олон ч эдийн засагч, бизнесмэнүүд хэлж ярьдаг. Тэгвэл яг энэ чиглэлд жим гаргаж буй МОНОС группийн ажлуудаас танилцуулах болсондоо баяртай байна. Хамгийн сүүлд МОНОС-ийн БИОМОН шампунь Хятадад хоёрхон өдрийн дотор борлогдож дууссан сайн мэдээг сонсоод Х.Анандыг ярилцлагад урьсан нь энэ юм.

Гэр бүлийнхээ үүсгэн байгуулсан олон жилийн хөдөлмөр зүтгэл шингэсэн эм үйлдвэрлэл, хамгийн нарийн шинэ инноваци мэдлэг шингэсэн бизнесийг экспортод гаргахаар Х.Ананд шургуу хөдөлмөрлөж байгааг та энэ яриаг уншаад ойлгох биз ээ.

iKon.mn сайтын шинийг санаачлагч, бүтээгч, хөдөлмөрч, манлайлагчдын цуврал “Өглөөний хүн”үргэлжилсээр…

 

НЭГ. ОРОСЫН ЗАХ ЗЭЭЛ РҮҮ ОРОХ ГЭЖ НАЙМАН ЖИЛИЙГ ЗАРЦУУЛАВ

- Танай компанитай холбоотой хамгийн сүүлийн сонихрол татам мэдээллээс ярилцлагаа эхэлье. Биомон шампунийг Хятадын онлайн дэлгүүрт тавиад нөөц нь нэг өдрийн дотор дууссан тухай өөрийн тань твиттерээс уншлаа. Экспортын үйл ажиллагаанаас тань ярьж эхэлье.

- Бид 2015 оноос экспортод чиглэсэн үйл ажиллагаагаа эрчимжүүлсэн.

Эхний ээлжинд хоёр хөрш. Түүнээс цаашлаад Солонгос, Япон зэрэг газар зүйн байршлын хувьд ойролцоо хэдэн орон руу экспорт хийхээр төлөвлөсөн.

Ингэж ажилласаны хүчинд Нефромон гэж бөөр хамгаалах эмээ ОХУ-д нийлүүлээд хоёр жил боллоо.

Араас нь Салимон, Дентамон гээд хоёр эмийг ОХУ-д бүртгүүлэхээр ажиллаж байна.

Нефромон гэхэд зөвхөн Санкт-Петербург хотод борлогдож байгаа бол Салимон, Дентамон хоёр нь ОХУ даяар борлогдох болов уу гэж төлөвлөж байна.

- Нефромон нь зөвхөн Санк-Петербургт зарагддаг нь ямар учиртай вэ?

- Энэ эмийг бид ОХУ-ын эмийн бүртгэлд бүртгүүлэх гэж найман жилийг зарцуулсан. Үйлдвэрлэл, сав, баглаа, боодол, маркетинг зэрэг бүх зүйлийг нь эхнээс нь хийгээд л явагдаж буй үйл явц гэсэн үг.

ОХУ-ын Мед Фармтай хамтран ажиллаж тэд логистикийн талаас нь бид эндээс үйлдвэрлэл, технологийн талаас нь ажиллаж байна. Ингэснээр Нефромон маань жилдээ 200 мянган шил тунг ОХУ руу нийлүүлж байна. Гэхдээ 200 мянган шил тун нь одоогоор зөвхөн маркетингд  л явчихаж байх жишээтэй. Эмийн санч, эмч нарт танилцуулах зорилготой явуулж байгаа гэсэн үг.

- 200 мянган шил тун Монголчуудын ямар хугацааны хэрэглээ вэ?

- Монголчуудын хагас жилийн хэрэглээ. Гэтэл энэ нь ОХУ -ын зөвхөн нэг хотын танилцуулга сурталчилгаанд л зарцуулагдаж байх жишээтэй.

- Илүү ихийг гарах гэхээр яагаад болохгүй байна вэ?

- Нефромоны гол түүхий эд болох нарийн навчит цахилдгийг Монголд ургуулж мөн байгалиас түүж цуглуулдаг. Ингэхэд 5-6 тонныг  жил бүр хурааж авдаг. Үүний талыг нь Монголчууд, тал нь Орост зөвхөн маркетингаар явчихаж байна гэсэн үг.

Тэгэхээр бид дор хаяж 30-50 тонн түүхий эд энд хурааж авч байж ОХУ-ын масс зах зээлд хүрч чадна. 

Түүхий эдийн хувьд асуудалгүй болчихвол Нефромон ОХУ-ын аль ч эмийн санд нь борлогдох боломжтой.

- Та хэд өөрсдөө тариалдаг уу?

- Өөрсдөө тариалаад 1-2 тонныг хурааж авдаг. Байгалиас 2-3 тонныг хураадаг.  Монгол орны хувьд жилийн дөрвөн улирлын нэгт нь  л ургамал тариалах боломжтой учраас хязгаарлагдмал байна гэсэн үг. Бусад халуун оронд дөрвөн улирал тариалчихдаг.

Бидний төлөвлөгөөгөөр Монголд ийм нөхцөлтэй байгаа учраас Өвөрмонгол руу захиалж тариалдаг юм билүү гэсэн бодолтой байна. Монголдоо хүлэмжийн аргаар тариалахаар зардал маш өндөр болж байна. Дээрээс нь Монголчуудын хувьд одоо л төмс ногоогоо тариалж, тун саяхнаас л нарийн ногоо тарьж сурч байна. Тэгэхээр эмийн ургамал гэхээр нарийн технологитой учраас хийж чаддаг хүмүүсээр нь захиалаад тариулах нь илүү сонголт юм шиг байгаа юм.

Түүхий эдээ нэмэгдүүлж чадвал бид ОХУ-ын масс зах зээл рүү гарахад бэлэн болоод байна

- 200 мянган шил тунг ямар хэмжээнд хүргэж байж та бүхэн ашигтай ажиллаж эхэлнэ гэсэн үг вэ?

- Бидний зорилго 10 дахин их болгох буюу хоёр сая тун болгох зорилт тавиад байна.

Гэхдээ энэ төслийн тухайд бүх зүйлийг нь эхнээс дарааллаар нь хийе гэж бодсон. Өнгөрсөн хугацаанд юуны түрүүнд эмээ бүртгүүлэх нь чухал байв. Бүртгэгдсэн тохиолдолд нөөц хомсдолд орохоо мэдэж байсан. Гэхдээ үүнд шийдэл байсан учраас өдий хүртэл явсан гэсэн үг.

Нефромон нь одоо Монголд спиртэн хандмалтай зарагддаг. ОХУ-д зарж байгаа нь Мед Фармтай хамтарсан сироп хэлбэрт оруулаад зарж байна.

Тэгэхээр бид түүхий эдээ л 30-40 тоннд хүргэж чадвал Орост гэхэд хоёр сая шил тун зарах боломжтой болоод байна. Энэ нь ОХУ-ын жилийн хэрэглээний дөнгөж 10 хувийг нь л хангах хэмжээ гэдгийг хэлэх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл бидэнд маш том зах зээл байна.

Үүний араас Дентамон, Салимон хоёроо ОХУ-д бүртгүүлэх гээд явж байна. Энэ хоёрыг бүртгүүлэхээр ажиллаж эхлээд зургаа дахь жил дээрээ явж байгаа. Хоёр жилийн дараа гэхэд борлогдоод эхлэх болов уу гэж хүлээж байна.

- Эмийг гадны оронд бүртгүүлэх гэж 7 – 8 жил зарцуулдаг шалтгаан нь юу вэ?

- Монголд гэхэд MN стандартын шаардлагыг хангах гэж мөн л 5-10 жил шаарддаг.

Эмийн амьтан дээрх туршилт, хүн дээрх туршилт, клиникийн туршилт, Эрүүл Мэндийн Яам, Эмийн зөвлөлөөр орсоор явсаар ийм хугацаа шаарддаг. Ингээд туршилт хийгдсэн эмүүдээ бид гадны зах зээлд гаргах гэтэл Монгол Улсад уг нь урдаа барьдаг эмнэлгүүдэд туршилт хийгдсэн ч олон улсын магадлан итгэмжлэлийг аль эмнэлэг нь аваагүй учраас клиник туршилтаа ОХУ-д гэхэд дахиад л тэгээс эхэлдэг гэсэн үг. Ийм шалтгааны улмаас хугацаа их алдаж байна.

- ОХУ өөрөө эмийн том үйлдвэрлэгчдийн нэг. Моносын бүтээгдэхүүний өрсөлдөх давуу тал яг хаана байх вэ?

- ОХУ -д өнөөдрийн байдлаар яг бөөрний эмийн тухайд ургамлын гаралтай гэх юм бол Цистоноос өөр эм байхгүй байгаа. Бусад нь дандаа женерик бүтээгдэхүүн гэсэн үг. Моносын үйлдвэрлэж байгаа Нефромон гэхэд бусад эмээс үйлдэл нь 10 хувь илүү нь нотлогдсон. Бөөрний үрэвсэл намдаах, бөөрний үйл ажиллагааг дэмжих тал дээрээ гэсэн үг.

Дээрээс нь энэ эм өөрөө ургамлын гаралтай гэдгээрээ давуу талтай болж байгаа юм.

Мөн бидний бүтээгдэхүүн ОХУ-д бүртгэгдчихсэн байхад цаашаагаа Беларусь, Казахстан гэх мэт улс руу нэвтрэх давхар боломжтой болж байгаа юм.

- Нефромоныг Оросын зах зээлд гаргахын тулд та бүхэн ямар хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийсэн бэ?

- Одоогоор 2.5 орчим тэрбум төгрөгийг зарцуулаад байна. Зөвхөн ОХУ-д гарахын тулд гэсэн үг.

- Энэ мөнгийг хэзээ нөхөх боломжтой вэ?

- Масс зах зээлд нь нэвтрэхэд жилийн дотор л нөхөх юм.

 

ХОЁР. ХЯТАД, ЯПОН, СИНГАПУР ...

- Хятадын зах зээлийн тухай ярья. Урагшаа ямар төлөвлөгөө байна вэ?

- ОХУ-ын хувьд бид өөрсдийн эмийн брэнд бүтээгдэхүүнээ гаргах төлөвлөгөөтэй ийнхүү ажиллаж байна. Харин урд хөрш болон Зүүн Өмнөд Ази, Солонгос, Япон руу хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн, хүнс, косметик гэдэг гурван чиглэлээр нэвтрэхээр оролдож байна.  

Хятад руу гэхэд косметикийн судалгаа, туршилтын ажил одоогоор хийгдэж байна. Юу гэхээр Биомон брэндийн тосыг Хятад хүн аваад түрхвэл тэр нь тослогтох сөрөг талтай.  Хятад халуун, чийглэг уур амьсгалтай болохоор голцуу усан суурьтай тослог багатай бүтээгдэхүүн хэрэглээд байдаг. Тэгэхээр бид хятад хүнд таарсан бүтээгдэхүүнийг хятадын лабораторит нь дахин өөрчлөлт хийх замаар хятад хүний арьсанд таарсан бүтээгдэхүүн болгох захиалгыг өгчихөж байгаа юм. Гэхдээ орц найрлага, технологийг бид эзэмшинэ гэдэг бодлогоор ажиллана.

Гоо сайхны бүтээгдэхүүн нь эмийг бодвол туршилтын хугацаа бага байдаг. Өнөөдрийн байдлаар Хятадаас бидэнд 30 төрлийн туршилтын бүтээгдэхүүн ирчихсэн байна. Энэ бүгдээс бид үнэ өртгөөс нь хамаараад хятадын аль түвшний зах зээлд гарах вэ гэдгээ шийднэ. Тансаг зэрэглэлийнх үү, масс зах зээл үү гэх мэт сонголтыг хийх ёстой.

Биомон шампуниа чингэлэг дүүрэн ачаад Хятад руу явуулахаар бэлдэж байна

- Урьдчилсан байдлаар зах зээлийн сигментээ сонгосон уу?

- Хамгийн өндөр зэрэглэлийн тансаг зах зээл гэж байснаас дундаас арай дээш түвшний хэрэглэгчдэд зориулсан зах зээл рүү гарах нь тохиромжтой гэж эхний ээлжинд харж байна. Яагаад гэхээр бид масс бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ гэхээр түүхий эдийн нөөцийн хувьд учир дутагдалтай. Чацаргана, гүүний саам, барагшуун зэрэг органик гаралтай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл учраас тэрбум хүнийг хангаж яагаад ч дийлэхгүй юм. Масс зах зээлд нь өрсөлдөж ч чадахгүй цохигдоно.

Тиймээс ч бид арай онцгой зах зээл рүү нь орох гэж байна.

Энэ шинэ бүтээгдэхүүнээс гадна Монос өөрсдийн хийгээд гаргачихсан Биомон шампунийг Хятадын онлайн сайтуудаар туршилтаар борлуулж үзлээ. Тэгсэн эхний ээлжинд явуулсан 650 ширхэг шампунь маань хоёр өдрийн дотор л борлогдоод дуусчихлаа.

- Энэ тоо Монголтой харьцуулахад ямар вэ?

- Биомон шампуний борлуулалт Монголд ч сайн. Эхний жилдээ л 1.5 тэрбум төгрөгийн борлуулалт хийсэн. Монголын шампуний зах зээлийн 10 хувийг хангаж байгаа.

2018 онд энэ тоо хоёр дахин өсөх төлөвтэй байна. Монгол дахь энэ борлуулалтын хажуугаар экспортод гаргах гээд бид ийнхүү ажиллаж эхэллээ.

Хятадад борлуулж эхэлбэл нөөцийн асуудал мөн л яригдана. Тэгэхээр бид одоо Биомон шампуниа чингэлэг дүүрэн ачаад Хятад руу явуулахаар бэлдэж байна.

- Хятадад төдийгүй дэлхий дахинд онлайн дэлгүүрүүд хүчээ аваад хамгийн их ашиг орлого өндөртэй бизнес болоод байна. Emonos.mn -ийн бизнесийн үзүүлэлтээс та танилцуулахгүй юу?

- Emonos сайтаар жилд дунджаар 20 мянга орчим захиалгыг хэрэглэгчдэд хүргэж өгч байна.

Гэхдээ энэ нь манай группийн хэмжээний борлуулалтын нэг хувьд ч хүрэхгүй л үзүүлэлт. Мэдээж бид цаашид улам илүү сайжруулахаар ажиллана.

- Taobаo сайтаар шампуниа борлуулахын тулд та бүхэн ямар нэгэн сурталчилгаа Хятадад хийв үү?

- Ямар ч сурталчилгаа хийсэнгүй. Зүгээр л сайтад нь байршуулсан. Энэ бүх ажлуудыг маань манай Бээжин дэх төлөөлөгчийн газар хариуцан ажиллаж байна.

Мөн үргэлжлүүлэн бид Berry it аруулыг Өвөрмонгол руу борлуулахаар бэлдэж байна. Ааруул учраас үүнийг Монголд болон Өвөрмонголчууд л ойлгох бүтээгдэхүүн болчихоод байгаа юм. Монгол цагаан идээн бүтээгдэхүүнийг борлуулах Монгол шиг дахиад нэг зах зээл Өвөрмонголд байна. Үргэлжлүүлээд ургамлын гаралтай ундааны бүтээгдэхүүнээ араас нь Өвөрмонгол руу гаргана.

- Япон, Солонгосын хувьд ямар бодлого барьж байгаа вэ?

- Япон, Солонгост эрэгтэйчүүдэд зориулсан шампунь гаргахаар ажиллаж байна. Учир нь эдгээр оронд эрчүүдийн үс халцралт гэдэг асуудал болоод байгаа юм билээ. Тиймээс ч бид энэ зах зээл рүү чиглэсэн бүтээгдэхүүн борлуулах гэж байна. Хажуугаар нь ургамлын гаралтай хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнээ гаргана. Харин Сингапурт бид мөн Хятадтай адилхан зарчмаар гоо сайхны бүтээгдэхүүнээ re modify хийж борлуулахаар судалж байна. Өөрөөр хэлбэл, Сингапур нэрийн брэндийн дор ч түүхий эд болон технологи, орлого нь Монголд орж ирэхээр зохион байгуулж Сингапур дахь компани маань байгуулагдчихлаа.

Ер нь экспорт гэхээр заавал Монголд үйлдвэрлэнэ гэсэн үг биш.

Монос өөрөө технологи, инновацийн компани учраас энэ мэдлэгээ экспорт хийх зарчим барьж байна. Тиймээс ч хийж чаддаг хүмүүстэй нь хамтраад чаддаг, чаддаг юмаа хийе л гэсэн зарчим барьж байна. Дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй Apple -ийн бүтээгдэхүүн ч гэсэн ямар зарчмаар бүтдэгийг бид бүгд мэднэ шүү дээ.

Монголдоо бүгдийг нь үйлдвэрлэнэ гэхээр бид логистикийн хувьд зардал өндөр болох, дизайн, сав баглаа боодол нь өрсөлдөхүйц болж чаддаггүй. Мөн улс болгоны өөр өөр стандарт шаардлагыг хангахын тулд Монголд өөр өөр үйлдвэр барих уу гэх мэт томоохон асуудал үүсэх жишээтэй.

- Хөгжингүй орнуудын жишээ туршлагыг харахад, үйлдвэрлэгчдээс гадна олон улсын худалдааны бодлого дээрээ давхар анхаарч явсан байдаг. Өөрөөр хэлбэл, олон улсын худалдаа хариуцсан тусгай нэгж, зуучлагч бизнесийг хөгжүүлэх чиглэлд. Гэтэл Монголд энэ чиглэлийг хаягдуулчихсан учраас үйлдвэрлэгчид та бүхэн бүх зүйлээ өөрсдөө хийхээр маш их цаг хугацаа, хүч хөдөлмөр зарцуулж байгаа нь харагдаж байна.

-Тийм ээ. Монос өөрөө 200-300 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байгаа ч экспортод гаргахаар төлөвлөж байгаа нь гарын таван хуруунд багтахаар. Тиймээс ганц Монос биш бусад үйлдвэрлэгчийн бүтээгдэхүүнийг олон улсад гаргах ажлыг төлөвлөж байна.

Олон бизнес эрхлэгч бүтээгдэхүүнээ экспортод гаргах гэж эрмэлздэг ч юунаас эхлэхээ мэддэггүй. Энэ зүйлийг бид үйлчилгээний шимтгэлээ аваад л хийгээд өгье гэдэг ийм бизнесийн сүлжээ бий болгох гэж байна.

2018 оныг бид экспортын жил гээд зарлачихсан байгаа. Энэ хүрээнд нэлээд чадварлаг баг, бүтцүүдийг бий болгож амжлаа.

Ингэхдээ экспорт хийхээр төлөвлөж байгаа улсуудаас нь мэргэжилтнүүдийг урьж ажиллуулж байна.

Нэг сонин жишээ хэлэхэд, би өөрөө Японы бизнесийн сүлжээг ойлгох гэж сүүлийн дөрвөн жил судалгаа хийгээд бүтэхгүй байв. Япон руу явж, тэндхийн ном, соёлтой танилцлаа. Нэг л бүтэхгүй байгаад байв.

Гэтэл нэг сайн япон хүн ажиллуулахад л миний дөрвөн жил хийж чадаагүйг хагас жилийн дотор хийчихэж байх жишээтэй. Тэр хүн маань Токиод 200 сүлжээ дэлгүүртэй компанитай хагас жилийн дотор гэхэд л гэрээ хийгээд ирэх жишээтэй.